गुरुवार, 5 नोव्हेंबर 2026
Iran-Israel War : इराण-इस्त्रायल युद्धात भारताने करावी मध्यस्थी; संघर्ष पोहोचलाय अणूयुद्धाच्या उंबरठ्यावर
नवी दिल्ली : पश्चिम आशियातील वेगाने बदलणाऱ्या सामरिक परिस्थितीमुळे इस्त्रायल-अमेरिका-इराण युद्ध हळूहळू अणूयुद्धाच्या उंबरठ्यावर आले आहे. युद्धाच्या २३ व्या दिवशी, इराणने दिमोना आणि अरादसारख्या इस्रायलच्या अत्यंत संवेदनशील अणुसंशोधन केंद्रांना लक्ष्य करून अनेक शहरांवर क्लस्टर बॉम्बचा मारा केला. इस्रायलला धक्का बसला.
इस्त्रायल आणि अमेरिकेने काही तासांतच इराणवर संयुक्तपणे केलेल्या आक्रमक बॉम्बहल्ल्यांमुळे, पहिल्याच दिवशी इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांच्यासह नऊ बड्या राजकारण्यांचा आणि ११ हून अधिक वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांचा मृत्यू झाला. अमेरिका आणि इस्त्रायल इराणविरुद्धचे युद्ध काही तासांतच संपवतील, असा संदेश जगाला देण्याचा हा प्रयत्न होता. मात्र, २४ व्या दिवशीही इराण दुप्पट ताकदीने प्रत्युत्तर देत आहे. आता अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प आणि त्यांची टीम इराणसोबत युद्धविरामासाठी उत्सुक असताना इराणने स्पष्टपणे म्हटले आहे की, जर युद्धविराम हवा असेल, तर सहा अटींची पूर्तता झाली पाहिजे. या अटींमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश आहे. भविष्यात युद्ध होणार नाही याची हमी.
मध्य पूर्वेतील इराण जगातील इतर देशांना फारसे महत्त्व देत नसेल. मात्र, गेल्या ७२ तासांत इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पजशकियान यांनी पंतप्रधान मोदींशी केवळ दोनदा संवाद साधला नाही, तर मोदींनी हे युद्ध थांबवण्यासाठी आपली भूमिका बजावली पाहिजे, असेही स्पष्टपणे सांगितले आहे. महत्त्वाचे म्हणजे इराणने हिंद महासागरात असलेल्या डिएगो गार्सिया येथील ब्रिटिश आणि अमेरिकन लष्करी तळांवर क्षेपणास्त्र हल्ले केले आहेत. सुमारे ४००० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या डिएगो गार्सियावरील बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र हल्ल्याने हे स्पष्ट होते की, संपूर्ण युरोप त्यांच्या टप्यात आहे. त्यामुळे, जगाला युद्धाच्या आगीत जळून होण्यापासून खाक वाचवण्यासाठी भारतासारख्या देशाने आता राजनैतिक बळाने पुढे आले पाहिजे.
अमेरिकेचे 38 लष्करी तळ बंद केले पाहिजेत
अमेरिकेचे ३८ लष्करी तळ बंद केले पाहिजेत. या युद्धात झालेल्या सर्व नुकसानीची भरपाई इराणला दिली पाहिजे. मध्य पूर्वेतील सर्व चालू युद्धे संपवली पाहिजेत. होमुझच्या सामुद्रधुनीसाठी नवीन नियम स्थापित केले पाहिजेत. इराणी प्रसारमाध्यमांच्या कर्मचाऱ्यांवर कारवाई केली पाहिजे. इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पजशकियान यांनी गर्जना केली आहे की, ते केवळ कोणत्याही हल्ल्याला प्रत्युत्तरच देणार नाहीत, तर जर इराणच्या ट्रम्प आणि अणुसुविधांना लक्ष्य केले गेले, तर ते होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे बंद करतील, ज्यामुळे संपूर्ण जग तेलाच्या संकटात सापडेल. त्यांचे प्रमुख सल्लागार, जेरेड कुशनर आणि स्टीव्ह विटकॉफ यांनी इराणच्या धमक्या खरोखरच गांभीर्याने घेतल्या आहेत.
…तर ऊर्जा प्रकल्पांवर बॉम्बहल्ला
युद्धविराम घडवून आणण्याचा मार्ग कसा शोधायचा यावर ट्रम्प आपल्या सल्लागारांशी गंभीरपणे चर्चा करत आहेत. मात्र, त्यांनी इराणच्या नुकसान भरपाईच्या अटी स्वीकारण्यास नकार तर दिला आहे, पण त्याचबरोबर एका सोशल मीडिया पोस्टद्वारे धर्मकीही दिली आहे की, जर इराणने ४८ तासांच्या आत होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरील आपली भूमिका बदलली नाही, तर त्यांच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर बॉम्बहल्ला केला जाईल.
हेदेखील वाचा : दिलासादायक ! युद्ध थांबवण्यासाठी प्रयत्न सुरु; अनेक मुस्लिम राष्ट्र एकत्र, इस्लामाबादेत महत्त्वाची बैठक होणार?
